PastoRia.nl

dinsdag
17 September 2019


Menu

Stil Verdriet
Column Dolores
Over Dolores
Literatuurlijst
Contact opnemen

Gastenboek:
 - Tekenen
 - Bekijken

Terug naar PastoRia.nl



Verder na verlies

- ervaringen van een moeder -

Column 6 - November 2003

Gisteren werd het mij weer gevraagd, door iemand die ik in al geen tijden had gezien en op de hoogte is van de door mij geleden verliezen. “Wat heb je als erger ervaren, de dood van je zoon waar je een half jaar voor gezorgd hebt, of het verlies van je dochtertje direct na haar geboorte?”. Ik keek de persoon tegenover mij aan en antwoordde dat ik het beide als even erg heb ervaren. “Ja maar, zei de persoon tegenover mij, je zoon heeft geleefd. Je hebt hem in je armen gehouden, hij heeft tegen je gelachen en je hebt voor hem gezorgd en je hebt hem uiteindelijk zien sterven. Een kind verliezen dat geleefd heeft lijkt mij erger”. Ja, zei ik, voor jou, die nog nooit een kind heeft gekregen laat staan een kind heeft verloren lijkt het erger, maar ik zeg je dat ik beide verliezen als even erg ervaar. De dood van mijn dochtertje vind ik even erg als de dood van mijn zoon, alleen de situatie en het rouwproces verschillen, maar deze verschillen maken de dood van mijn zoon niet erger of minder erg dan de dood van mijn dochtertje. De persoon tegenover mij keek mij licht verward aan en haastte zich te zeggen dat ze het natuurlijk begreep dat ik beide verliezen als even erg ervaar. Ik keek haar aan en schudde mijn hoofd, nee, je begrijpt het niet echt, jij denkt net als sommige andere mensen te vaak in termen van erg, erger, ergst. En dat is iets wat mij zo af en toe vreselijk kan irriteren. Erg, erger, ergst.

Sommige mensen schijnen de behoefte te hebben om elke situatie te beoordelen in termen van erg, erger of ergst. En als iemand dan iets meemaakt wat over het algemeen als heel erg wordt beschouwd dan zijn deze mensen er om je te vertellen dat het nog erger had gekund. Vaak onder het mom van troost. Want erger bestaat altijd! Zo zeiden verschillende mensen tegen mij, na het overlijden van mijn zoon dat het beter was dat het nu gebeurde en niet als hij ouder was, want ja, dan is de band nog hechter en dan zou het nog erger zijn. Boos, woest werd ik daarover. Wat wisten die mensen daar nou van, zij voelden mijn verdriet niet, zij hielden niet van mijn zoon zoals ik van hem hield, zij hadden niet het gevoel niet verder te kunnen leven zonder hem! Maar buiten de woede die ik voelde, voelde ik mij ook vaak verslagen na zo’n opmerking en had ik soms het gevoel geen recht te hebben op mijn verdriet en rouwproces. Want volgens sommige moest ik immers maar blij zijn dat het nu gebeurde en was ik nog gelukkig jong en kon ik nog genoeg gezonde kindjes krijgen die niet dood zouden gaan. Als ik met deze mensen geconfronteerd werd in die tijd, deed ik mij beter voor dan ik was. Als ze aan mij vroegen hoe het met mij ging dan was mijn antwoord steevast: O, het gaat best goed met me. Tevreden met het antwoord gingen ze dan verder met hun eigen wel en wee, en of ik al gehoord had van die en die, erg hoor, wat daar is gebeurd…. Als het even kon, probeerde ik deze mensen te vermijden. Je ziet dit soort reacties vaker. Bijvoorbeeld bij vrouwen die in de eerste drie maanden van hun zwangerschap een miskraam krijgen. Vaak slikken zij hun tranen van verdriet en teleurstelling in want hun omgeving vindt het niet erg genoeg om lang bij stil te staan en dan, het kindje was vast niet gezond, dus is het maar goed dat het afgedreven is. Want een ongezond kindje krijgen is véél erger. Of de zonen en dochters waarvan de ouders op respectabele leeftijd overlijden. Ook zij proberen soms luchtig te doen over hun verdriet want soms hebben ze al te vaak te horen gekregen dat vader of moeder toch een mooie leeftijd heeft bereikt en tja, niemand heeft het eeuwige leven. Dus met andere woorden: niet zo treurig zijn wees blij dat ze zo oud zijn geworden. Wat ik wil zeggen is dit: iedereen heeft recht op zijn of haar verdriet en niemand heeft het recht om het verdriet van een ander te bagatelliseren. Als je iemand of iets verliest waarvan je hebt gehouden, een kindje in wording, je moeder van negentig, de kans om moeder te worden of bijvoorbeeld je werk waar je veel van hield en waar je met plezier elke dag heen ging dan mag je daar verdriet over hebben en heb je recht om er over te rouwen. Ieder mens maakt verliezen in zijn of haar leven mee, het ene verlies is misschien ingrijpender dan het andere verlies en ieder mens voelt het verdriet van zijn of haar eigen verlies het meest. Verlies verwerken is heel persoonlijk en een vaak pijnlijk proces. Juist dan is het fijn om mensen om je heen te hebben die naar je willen luisteren om te kunnen beseffen hoe erg het is wat je is overkomen.We mogen in ieder geval ‘erg’ gelukkig zijn dat die mensen nog steeds de meerderheid vormen.

Dolores
 
^^^ Menu ^^^
  


Website 2002 - 2014, copyright © Pastor Ria